Relevantie

Sociologen houden zich sinds lange tijd bezig met de vraag hoe een goede samenleving kan worden gecreëerd (ASA, 2012). Altruïsme is een van de aspecten dat hier toepassing op heeft. Theoretische ontwikkeling en empirisch onderzoek op het gebied van de relatie tussen altruïsme, sociale solidariteit en de karakteristieken van sociale structuren en van culturele systemen wordt door de ASA (2012) erkend als “onomstreden relevant” voor zowel wetenschap, beleidsmakers als publiek. De ASA (2012) beschouwt filantropie als een altruïstisch fenomeen.

Een goede casus om onderzoek te verrichten naar de relatie tussen altruïsme, sociale solidariteit en de karakteristieken van sociale structuren en van culturele systemen, in de vorm van filantropisch gedrag binnen sociale structuren, is Kiva.org. Kiva.org is een online leenplatform (website) waarop filantropische microkrediet-transacties worden gedaan. Individuen uit de ontwikkelde wereld kunnen op het platform geld lenen aan individuen in ontwikkelingslanden (Flannery, 2007). Dat gebeurt op grote schaal. Sinds de oprichting van Kiva.org in 2005 hebben meer dan 945.000 leningverstrekkers* samen meer dan $443 miljoen geleend. Iedereen kan lid worden van Kiva.org en microkrediet kan verstrekt worden vanaf $25. Een complete lening bestaat uit meerdere van zulke microkrediettransacties van leningverstrekkers op Kiva.org. Leningaanvragen worden op Kiva.org geplaatst door veldpartners van Kiva. Ongeveer 200 microfinanciële instellingen (MFI’s) zijn veldpartners van Kiva.org. Deze MFI’s zijn verspreid over 68 landen. MFI’s faciliteren de aanvraag van de transacties op Kiva.org door een uitgebreide beschrijving van het leendoel te uploaden naar Kiva.org. Deze beschrijving bestaat onder andere uit een foto en beschrijving van de leningnemer, een korte en lange beschrijving van het leendoel, een leenbedrag met deadline, het rentegemiddelde van de MFI en informatie over de planning van de terugbetaling. Er zijn vier redenen die de aanleiding vormen om Kiva.org als casus voor onderzoek naar filantropisch gedrag te selecteren.

De eerste reden waarom Kiva.org een goede casus is voor onderzoek naar filantropisch gedrag wordt gevormd door de aard van de transacties op de website. Dit zijn filantropische transacties, omdat over een lening geen rente wordt betaald aan de leningverstrekker op Kiva.org. De leningverstrekker kan dus geen winst maken op Kiva.org. In het slechtste geval lijdt de leningverstrekker verlies, omdat er een klein risico is dat de lening niet wordt terugbetaald. Dit risico draagt de leningverstrekker.

De tweede reden is de lancering van de mogelijkheid om sociale structuren te vormen op Kiva.org, in de vorm van leenteams. In augustus 2008 lanceerde Kiva.org de mogelijkheid om deze leenteams te vormen. In leenteams kunnen gebruikers, de leningverstrekkers, zich groeperen onder een gezamenlijke naam en motivatie om te lenen. Gebruikers van Kiva.org kunnen op hetzelfde moment lid zijn van verschillende groepen. Bij het oprichten van een groep worden een algemene beschrijving van de groep en de gedeelde motivatie om te lenen geformuleerd. Verder kan de groep gecategoriseerd worden. Om privacyredenen kunnen groepen ingesteld worden als ‘open’ of ‘gesloten’. De activiteiten van een groep zijn alleen inzichtelijk voor leden van die groep en lidmaatschap voor gesloten groepen vereist toestemming van een groepsleider. Lidmaatschap voor open groepen is ongecontroleerd en daarmee zijn de activiteiten van een open groep toegankelijker. Activiteiten van een team omvatten de mutaties in de ledenlijst, de toegeschreven leenacties en de berichten op het teamforum. Groepsleden blijven individuele leningverstrekkers op Kiva.org maar kunnen bij elke leenactiviteit kiezen om deze toe te schrijven aan een leenteam. Wanneer een leningverstrekker een donatie toeschrijft aan een team, wordt zijn of haar leenactiviteit, met daarbij zijn of haar profielinformatie, tijdelijk uitgelicht op de teampagina. Voor alle leden is zichtbaar van welke leenteams zij lid zijn.

De derde reden is de toegankelijkheid van de transactiegegevens van de leningen op Kiva.org. De transactiegegevens van de leningen in de database van Kiva.org zijn grotendeels publiekelijk toegankelijk. Op dit moment zijn voor de onderzoeker geen andere microfinanciële instituties bekend die op deze schaal data beschikbaar stellen. In de database staan de uitgebreide gegevens van transacties op het platform. Toegang tot de database wordt verkregen via de Application Programming Interface (API) van Kiva.org. Een API is een verzameling definities op basis waarvan een computerprogramma kan communiceren met een ander programma (Wikipedia, 2012). In dit geval wordt gecommuniceerd met de bibliotheek van methoden die de data uit de database van Kiva teruggeven. De dataset die met deze gegevens kan worden gecompileerd biedt de mogelijkheid om verklarende mechanismen voor filantropisch gedrag te toetsen.

De vierde reden is de bevestiging van ruimte voor theoretisch relevant onderzoek naar filantropisch gedrag en de karakteristieken van sociale structuren op Kiva.org in de bestaande academische literatuur betreffende Kiva.org. Eerder onderzoek naar Kiva.org omvat beschrijvend onderzoek naar de plaats van Kiva.org in het systeem van microfinanciering in het algemeen (Cloninger, Cook, Laidlaw, O’Connor & Simons, 2006), de bedrijfsmodellen van nieuwe microfinanciëringsinstellingen (Bruett, 2007; Carrick & Santos, 2009), de plaats van Kiva.org in de ontwikkeling van ontwikkelingshulp (Kharas, 2009), Web 2.0 platforms gericht op ontwikkelingshulp (Carlman, 2009) en solidariteit als mechanisme om samenwerking te stimuleren (Hartley, 2010). Verder is empirisch onderzoek verricht naar de vergelijking tussen hulpdoelen van private (internet-gebaseerde) en officiële ontwikkelingshulp (Desai & Kharas, 2009), hoe publiciteit via traditionele en social media de leenfrequentie op Kiva.org verhogen (Stephen & Galak, 2009), hoe sociale gelijkenissen tussen leningnemer en leningverstrekkers samenhangen met leenvoorkeuren (Galak, Small & Stephen, 2011), hoe het succes van Kiva.org verklaard kan worden (Jardina, 2011), of groepslidmaatschap aan de leningnemerzijde en de grootte van deze groepen effect hebben op het verloop van de terugbetalingen van leningen (Jefferson, 2011), welke factoren van substantieel belang zijn bij leningverstrekking (Wallingford, 2011) en het effect van inkomensdrempels op leengedrag (Hassoun & Lubchenco, 2012).

Tot slot is exploratief empirisch onderzoek verricht door Liu, Chen, Chen, Mei en Salib (2012) naar individuele motivaties van leningverstrekkers op Kiva.org. Dit onderzoek is in het bijzonder interessant, omdat het de aanleiding geeft tot dit onderzoek. Expliciet geven Liu et al. (2012, p. 8) aan dat er nog geen systematisch onderzoek verricht is naar het effect van teamlidmaatschappen op leengedrag. In hun studie kunnen ze namelijk niet uitsluiten dat leningverstrekkers die lid worden van leenteams allereerst al geneigd zijn om meer te lenen (Liu et al., 2012).


* Voor een verklaring van de terminologie met betrekking tot entiteiten op Kiva.org, klik hier.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *